Stres oksydacyjny
Nadmiar wolnych rodników i osłabienie mechanizmów antyoksydacyjnych wpływa niekorzystnie na struktury nerwowe.
Przyczyny
Mechanizmy powstawania neuropatii cukrzycowej
Uszkodzenie nerwów obwodowych w przebiegu cukrzycy jest procesem złożonym. W piśmiennictwie wyróżnia się kilka współistniejących mechanizmów, które opisujemy poniżej.
Kluczowy mechanizm
Przewlekła hiperglikemia
Wysokie stężenie glukozy we krwi utrzymujące się przez długi czas jest wskazywane jako główny czynnik ryzyka rozwoju neuropatii. W literaturze opisywane są procesy takie jak nasilona glikacja białek, aktywacja szlaku poliolowego oraz zwiększona produkcja reaktywnych form tlenu.
Skutkiem tych zmian jest stopniowe pogorszenie funkcjonowania włókien nerwowych oraz odżywiających je drobnych naczyń krwionośnych, tak zwanego vasa nervorum.
Współistniejące czynniki
Nie tylko glikemia
Zaburzenia mikrokrążenia
Zmiany w drobnych naczyniach ograniczają zaopatrzenie nerwów w tlen i substancje odżywcze.
Insulinooporność
Zaburzone przekazywanie sygnału insulinowego oddziałuje również na komórki układu nerwowego.
Dyslipidemia
Podwyższone stężenia lipidów we krwi wpływają na środowisko metaboliczne włókien nerwowych.
Nadciśnienie tętnicze
Wieloletnie nadciśnienie obciąża naczynia i wpływa pośrednio na perfuzję tkanek.
Czynniki zapalne
W literaturze wymienia się przewlekłe, niskonasilone procesy zapalne jako element mechanizmu neuropatii.
Styl życia
Nawyki wpływające na przebieg cukrzycy
Wśród czynników modyfikowalnych literatura wymienia palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, niską aktywność fizyczną, dietę ubogą w warzywa i produkty pełnoziarniste oraz przewlekły stres.
Wpływ tych elementów przekłada się nie tylko na kontrolę glikemii, ale również na stan naczyń krwionośnych i ogólną kondycję układu nerwowego. Dlatego wytyczne diabetologiczne często traktują modyfikację stylu życia jako integralną część opieki.
Czynniki niemodyfikowalne
Elementy, na które nie mamy wpływu
Niektóre elementy pozostają poza kontrolą pacjenta. Zaliczamy do nich uwarunkowania genetyczne, wiek, płeć oraz czas trwania cukrzycy. Ich obecność nie determinuje jednak wystąpienia neuropatii, a jedynie modyfikuje prawdopodobieństwo opisywane w badaniach populacyjnych.
Świadomość tych czynników pozwala lepiej rozumieć zalecenia dotyczące regularnych kontroli oraz indywidualnego podejścia do opieki nad osobą z cukrzycą.